SPRING

MEWEB

WE DESIGN WEBSITE FOR CUSTOMER

LOVE YOUR BRAND

Mô hình doanh nghiệp nhỏ của Đức: Mittelstand

Mô hình doanh nghiệp nhỏ của Đức: Mittelstand

BY NGUYỄN NGOAN Nov. 24, 2018

Đức đứng thứ 4 trên thế giới về quy mô của nền kinh tế nhưng lại chỉ có 28 tập đoàn lớn được xếp hạng trong Fortunes 500. Tuy nhiên, nếu xem xét những doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) dẫn đầu trong các thị trường thì Đức lại có đến 1.307 doanh nghiệp trong số 2.734 doanh nghiệp thế giới.

1.) Xương sống của nền kinh tế Đức

Những nhà vô địch ẩn danh

Kể từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất giữa thế kỷ 19, Đức được biết tới là ngôi nhà của những “ông lớn” trong ngành công nghiệp như Krupp, Siemens, AEG hay I.G. Farben, nhưng các DNNVV mới là nhân tố chính tạo ra công ăn việc làm, sự thúc đẩy và động lực để đầu tư ra bên ngoài. Trong tiếng Đức, những DNNVV ấy được gọi chung bằng cái tên Mittelstand - những công ty được điều hành theo mô hình hoàn toàn hay 50% gia đình trị, doanh thu hàng năm đạt 50-500 triệu euro và sở hữu tối đa 500 lao động.

Ở Đức, khối Mittelstand chiếm tới 99,6% tổng số doanh nghiệp cả nước, đóng vai trò xương sống của cả nền kinh tế quốc gia. Tuy vậy, những DNNVV này ít được biết đến như Mercedes, Allianz hay Bayer…. Bởi vậy, rất nhiều trong số những Mittelstand này được gọi là những nhà vô địch ẩn danh. Lực đẩy cho năng lực cạnh tranh của khối Mittelstand nằm ở các sản phẩm, dịch vụ sáng tạo và chất lượng cao.

Sự hỗ trợ từ Chính phủ Đức

Theo chia sẻ của tiến sĩ Wolfgang Manig - Phó Đại sứ kiêm Tham tán kinh tế Đức tại Việt Nam, ở Đức có rất nhiều công cụ để hỗ trợ DNNVV, từ phía Chính phủ liên bang, chính quyền bang hay thậm chí là cả những tập đoàn lớn. Phòng Công nghiệp, Thương mại và Ngành nghề thủ công Đức đã ban hành những chính sách hỗ trợ như vận động cho quyền lợi của DNNVV hay tổ chức những khóa đào tạo hướng nghiệp cho sinh viên, học sinh.

Không những Ngân hàng Phát triển nhà nước (KfW) đưa ra những kênh tín dụng đặc biệt cho các DNNVV, mà ngay cả các ngân hàng tư nhân cũng xúc tiến những chương trình dành riêng cho khối này. Một số DNNVV nằm trong khối hợp tác xã, và thậm chí, các khối hợp tác xã này cũng có hệ thống ngân hàng riêng (Ngân hàng Nhân dân tại các khu đô thị và Ngân hàng Raiffeisen tại các vùng nông thôn). Ở cấp Nhà nước và liên bang, Bộ Kinh tế trợ giúp các DNNVV trong các vấn đề thương mại, xuất khẩu hay tổ chức những chương trình quảng bá sản phẩm tại nước ngoài.

Bí quyết làm nên thành công

Điều làm nên thành công của các Mittelstand, trước hết phải kể tới cam kết đảm bảo uy tín, chất lượng. Yếu tố này thoạt nghe có vẻ không mới, bởi chất lượng luôn là điều mà các nhà sản xuất Đức nổi tiếng thế giới trong những năm qua. Tuy nhiên, Mittelstand đem đến những điều rất khác biệt.

Ví dụ, khách hàng vẫn có thể đặt mua bộ phận thay thế cho một chiếc máy in có tuổi thọ 100 năm do Công ty Heidelberger Druckmaschinen chế tạo. Các Mittelstand luôn cam kết cung cấp các công nghệ thích hợp nhất cho khách hàng của họ với kỹ thuật không kém những tập đoàn lớn. Các DNNVV của Đức đầu tư rất lớn cho nghiên cứu và phát triển nhằm đạt được chất lượng và hiệu quả cao nhất trong lĩnh vực mà họ hoạt động. Tuy mức đầu tư này chỉ bằng 1/5 các tập đoàn lớn, nhưng xét về hiệu quả, các Mittelstand hàng đầu lại có tỷ lệ bằng sáng chế bình quân trên mỗi nhân viên cao gấp 5 lần.

Thứ hai, Mittelstand không chú trọng tới lợi nhuận ngắn hạn. Thay vì chọn cách niêm yết trên thị trường chứng khoán, các gia đình quản lý Mittelstand cố gắng kiểm soát doanh nghiệp để không bị rơi vào tay người ngoài. Lợi nhuận trước mắt của việc niêm yết trên sàn chứng khoán là không phải bàn cãi. Tuy nhiên, các Mittelstand không cho rằng đây là mục tiêu cao nhất, thay vào đó, họ tập trung vào những giá trị dài hạn hơn như duy trì sự ổn định của cơ cấu doanh nghiệp và mối quan hệ bền vững với khách hàng.

Thứ ba, các Mittelstand luôn hướng tới những kế hoạch tham vọng. Theo họ, việc đặt ra những kế hoạch lớn có thể giúp tập thể nhân viên trở nên gắn kết và hợp tác hơn. Bên cạnh đó, các ông chủ Mittelstand tạo ra môi trường làm việc thoải mái cho nhân viên của họ. Mối quan hệ khăng khít này đã tạo nên một tinh thần làm việc hợp tác cũng như văn hóa tin tưởng và có tính cam kết cao trong doanh nghiệp. Tỷ lệ nghỉ việc tại các Mittelstand chỉ chưa đến 2%, trong khi con số này ở các tập đoàn Mỹ là 30%.

Tiến sĩ Wolfgang Manig - Phó Đại sứ kiêm Tham tán kinh tế Đức tại Việt Nam: “Thành công của các DNNVV của Đức bắt nguồn sâu xa từ tinh thần dám nghĩ dám làm của doanh nghiệp và sự lành nghề của người lao động.”

2.) Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam học hỏi được gì từ Mittelstand?

Những “nhà vô địch ẩn danh” của nước Đức đang ngày càng nổi tiếng. Rất nhiều doanh nghiệp, thậm chí cả những nhân vật thuộc giới tinh hoa tới từ Pháp, Anh hay Hàn Quốc đã từng muốn mô phỏng mô hình này nhưng đều không thành công.  

Sao chép mô hình Mittelstand của Đức

Một trong số đó có lãnh đạo Đảng Hàn Quốc tự do - ông Moon Kook-hyun. Ông Moon luôn giữ quan điểm Hàn Quốc đã quá phụ thuộc vào các chaebol (các tập đoàn khổng lồ), bởi vậy, cần phải tập trung cải thiện khối DNNVV, thông qua việc sao chép mô hình Mittelstand của Đức. Trước đây, cựu Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye cũng từng dẫn một nhóm doanh nghiệp đến thăm và học hỏi mô hình Mittelstand của Đức, và sau đó đã thành lập Trường học Meister theo mô hình kiểu Đức để đào tạo học sinh có tố chất trở thành những chuyên gia về kỹ thuật thương mại.

Nước Pháp cũng từng cụ thể hóa tham vọng có được những Mittelstand của riêng mình qua việc thành lập Ngân hàng Đầu tư Pháp (BPI), khá giống với Ngân hàng Phát triển Nhà nước (KfW) của Đức, nhằm thúc đẩy dòng vốn chảy vào DNNVV. BPI sau đó sáp nhập với Quỹ đầu tư chiến lược FSI, đầu tư hơn 7 tỷ euro và nắm giữ lượng lớn cổ phần của hơn 1.800 doanh nghiệp. Năm 2008, Pháp đưa ra khái niệm ETI (entreprises de taille intermédiaire) để chỉ các doanh nghiệp có quy mô vừa. Tuy nhiên, các ETI vẫn không hiệu quả như các Mittelstand.

Sự thất bại này tới từ hai nguyên nhân. Trước hết, cần xét tới yếu tố lịch sử. Năm 1945, người Đức bắt đầu tái thiết kinh tế với chủ trương chán ghét các doanh nghiệp lớn bởi họ có mối quan hệ với Đức quốc xã. Ngược lại, ở Pháp, các doanh nghiệp tư nhân bỏ ngỏ các ngành công nghiệp cơ bản, nhường thị phần cho Đức và chuyển sang cạnh tranh với Italia về ngành hàng tiêu dùng. Nhà nước xây dựng các công ty tầm cỡ quốc gia trong các lĩnh vực như điện hạt nhân và vũ trụ.

Bên cạnh đó, các ETI của Pháp có nhiều tầng lớp quản lý hơn, thậm chí là gấp đôi so với Mittelstand. Ngoài ra, Đức cũng chú trọng phát triển chuỗi cung ứng trong khi Pháp hiếm khi làm việc đó.

Theo quan điểm của tiến sĩ Wolfgang Manig - Phó đại sứ kiêm Tham tán kinh tế Đức tại Việt Nam, sự sao chép Mittelstand là không thể bởi yếu tố lịch sử và những khác biệt của nền kinh tế. Tuy nhiên, DNNVV Việt Nam vẫn có thể học hỏi những bài học quý báu từ các Mittelstand của Đức.

Mô hình không khép kín

Các Mittelstand luôn quan niệm mô hình kinh doanh không bao giờ được khép kín. Khối doanh nghiệp Mittelstand cam kết duy trì sự gắn bó chặt chẽ với các cộng đồng địa phương như: Hệ thống trường đại học - cao đẳng, chính quyền địa phương, nhà cung ứng, ngân hàng xã hội và các tổ chức khác.

Ví dụ như Công ty Friedhelm Loh hiện đang hợp tác chặt chẽ với Đại học Mittelhessen nhằm kết hợp lý thuyết trong chương trình dạy học với thực tế. Theo đó, sinh viên có thể áp dụng trực tiếp những gì mình học vào các công việc của công ty.

Bằng việc phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, Friedhelm Loh có thể tuyển dụng tốt hơn cũng như kết nối hiệu quả hơn với nhân viên của mình. Trong năm vừa qua, Friedhelm Loh đã được bầu là công ty có chế độ tuyển dụng tốt nhất tại Đức năm thứ 8 liên tiếp.

Học hỏi và thích nghi với thế giới bên ngoài

Khi thế giới đang cố gắng học hỏi từ các Mittelstand, thì họ cũng bận rộn học hỏi thế giới.

DNNVV của Đức không chỉ hoạt động bên trong lãnh thổ của Đức. Thị trường của họ trải dài khắp các quốc gia trên thế giới. Sự cạnh tranh trên toàn thế giới thúc giục ngay cả những doanh nghiệp nhỏ phải tham gia vào tiến trình toàn cầu hóa.

“Ngày nay, các DNNVV của chúng tôi đã đầu tư ra nước ngoài - không chỉ ở châu Âu, nơi có môi trường pháp lý tương đồng với Đức, mà còn ở những quốc gia khác, trong đó có Việt Nam. Trước đây, các công ty chỉ thuê nhân công trong nước, nhưng ngày nay, nếu không học hỏi những mô hình quản lý hiện đại, phương thức sản xuất dựa trên công nghệ thông tin, nghiên cứu và phát triển, và đặc biệt là sự hiểu biết về văn hóa bên ngoài, không một doanh nghiệp nào có thể tồn tại”, tiến sĩ Wolfgang Manig khẳng định.

Lấy Sennheiser - hãng sản xuất tai nghe và micro làm ví dụ. Với mục tiêu sản xuất hàng hóa mang tính toàn cầu, các ông chủ của hãng đang thuê ngày càng nhiều chuyên gia nước ngoài. Bên cạnh đó, họ cũng học hỏi từ thế giới và kết hợp vào trong sản phẩm của mình: Chất âm tinh tế của Nhật Bản và tính thời thượng trong thiết kế của Mỹ.

Tiến sĩ Wolfgang Manig - Phó đại sứ kiêm Tham tán kinh tế Đức tại Việt Nam: Mô hình Mittelstand không thể sao chép. Mỗi quốc gia cần phát triển mô hình của riêng mình. Tuy nhiên, thành công của cả nền kinh tế không thể chỉ phụ thuộc vào một mô hình nhất định. Tôi tin tưởng rằng Việt Nam sẽ tìm ra cách hiện đại hóa hệ thống kinh tế của mình.

 Nguồn: Kinhtevn.com.vn

Back

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết!

Springmeweb thiết kế trang web giúp bạn xây dựng thương hiệu cao cấp và được khách hàng yêu thích.

VIEW ALL WEBSITE

Cảm ơn bạn đã đăng ký tài khoản Springmeweb!

Vui lòng kiểm tra Email, click vào Link để kích hoạt tài khoản.

ABOUT SPRINGMEWEB

CONTACT

  • 038.982.1238
  • F6/24/3Q QUÁCH ĐIÊU, TP HỒ CHÍ MINH